Echtpaar overlijdt kort na elkaar op huwelijksreis. Wie erft van wie?

In de zomer van 2016 zult u ongetwijfeld iets mee hebben gekregen van deze trieste zaak. Een echtpaar dat net in het huwelijksbootje was getreden en voor de huwelijksreis naar de Dominicaanse Republiek was afgereisd, overleed daar als gevolg van een voedselvergiftiging. De vrouw overleed bij aankomst in het ziekenhuis en korte tijd later bezweek ook de man. Het echtpaar had geen testament en ook geen kinderen en de pijnlijke vraag die opkwam was wie nu de erfgenamen van de vrouw waren: de man of de familie van de vrouw?

Hoe zit het juridisch? Als er geen testament is opgesteld en er geen sprake is van gelijktijdig overlijden, bepaalt artikel 4:10 van het Burgerlijk Wetboek wie de erfgenamen van de overledene zijn. Is er een echtgenoot en/of zijn er kinderen, dan zijn deze personen de erfgenamen. Zijn deze personen er niet, dan zijn de ouders samen met de (half)broers en (half)zusters de erfgenamen. Ieder van de erfgenamen erft daarbij in beginsel voor een gelijk deel. Dit is anders voor halfbroers of halfzusters: zij erven de helft van het erfdeel van een volle broer of zuster. En ook voor ouders is er een uitzondering gemaakt: een ouder erft ten minste een kwart van de nalatenschap. Kortom: toepassing van de wet zou er toe leiden dat de man, althans in dit geval de familie van de man, het gehele vermogen van de vrouw zou erven.

De rechtbank oordeelde in deze kwestie echter dat sprake is van “een zeer uitzonderlijke situatie”. Een strikte uitleg van de wet zou naar het oordeel van de rechtbank “indruisen tegen het rechtsgevoel” en, juridisch gezegd, “naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar” zijn. Gelet hierop bepaalde de rechtbank dan ook dat de man geen erfgenaam was in de nalatenschap van zijn vrouw, maar dat haar ouders tezamen met haar (half)broers en halfzus haar erfgenamen waren.

De moeder van de man kon zich met deze uitspraak niet verenigen en heeft hiertegen hoger beroep aangetekend. Het gerechtshof in Den Haag heeft zich vervolgens over de zaak gebogen en kwam – anders dan de rechtbank – tot het oordeel dat – ondanks de schrijnende situatie – in  deze toch een strikte uitleg van de wet dient plaats te vinden. Volgens het gerechtshof bestaat er in deze zaak geen ruimte om op grond van de redelijkheid en billijkheid het wettelijke kader buiten toepassing te laten. Van deze mogelijkheid zou volgens het gerechtshof – met name in het erfrecht, waar de rechtszekerheid een belangrijke rol speelt – slechts zeer terughoudend gebruik van mogen worden gemaakt. Een en ander leidt er volgens het gerechtshof dus toe dat (ook) het gehele vermogen van de vrouw terechtkomt bij de familie van de man.

Al met al een zeer duidelijke, maar ergens toch ook wel wrange, uitspraak van het gerechtshof.

Mocht u de volledige uitspraak willen nalezen: https://uitspraken.rechtspraak.nl/inziendocument?id=ECLI:NL:GHDHA:2020:891

GRATIS SPREEKUUR VOOR AL UW ERFRECHTELIJKE VRAGEN

Teneinde de drempel naar de advocatuur voor u als particulier en/of ondernemer zo laag mogelijk te houden, biedt Rijppaert & Peeters Advocaten u de mogelijkheid uw erfrechtelijke vragen tijdens een gratis spreekuur voor te leggen aan erfrechtadvocaat mr. Barry Bogaarts. Hoewel u daarvoor normaliter welkom bent op het kantoor van Rijppaert & Peeters Advocaten aan de Heuvelstraat 10 te Oosterhout of het kantoor van de De Zaak Breda aan de Keizerstraat 11 te Breda, is het nu ook mogelijk om het spreekuur op afstand in te plannen.

Tijdens het spreekuur kunt u met al uw vragen op het gebied van het erfrecht terecht. Uw vragen worden persoonlijk met u besproken en beoordeeld wordt welke juridische mogelijkheden u heeft. Indien u gebruik wenst te maken van het gratis spreekuur verzoeken wij u vriendelijk om u via email (info@rijppaert-peeters.nl) aan te melden met daarbij een korte omschrijving van uw vraag en vermelding van uw contactgegevens. Vervolgens zal in overleg met u een afspraak worden ingepland.

Reageren is niet mogelijk.