Verstand van bouwrechtzaken Nº5

Aanneming van werk is een overeenkomst om een werk van stoffelijke aard tot stand te brengen. In de meeste gevallen is daarmee bedoeld een bouwwerk. Maar wat is een bouwwerk precies? Het antwoord op deze vraag is van essentieel belang om te weten of een omgevingsvergunning nodig is. Voor werken die geen bouwwerk zijn, is voor het bouwen geen omgevingsvergunning nodig. Voor bouwwerken meestal wel. Met regelmaat worden uitspraken gewezen, waar het bevoegd gezag en ook rechtbanken de mist in gaan bij de beantwoording van de vraag wat een bouwwerk is.

 

 

Definitie

Volgens de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) is het verboden zonder omgevingsvergunning een project uit te voeren voor zover dat geheel of gedeeltelijk bestaat uit het bouwen van een bouwwerk. Het begrip bouwwerk is in de Wabo echter als zodanig niet omschreven. Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State[1] kan voor de uitleg van het begrip ‘bouwwerk’ aansluiting worden gezocht bij de omschrijving van dit begrip in de modelbouwverordening. Deze luidt: “elke constructie van enige omvang van hout, steen, metaal of ander materiaal, die op de plaats van bestemming hetzij direct of indirect met de grond verbonden is, hetzij direct of indirect steun vindt in of op de grond, bedoeld om ter plaatse te functioneren”. Indien hieraan is voldaan, is sprake van een bouwwerk.

Is een vlonder een bouwwerk?

In Amsterdam ging het mis bij de beoordeling of houten vlonders waren aan te merken als een bouwwerk. Het college legde een last onder dwangsom op om een houten vlonder en het dakluik op het dak van het achterhuis van het pand te verwijderen. Volgens het college was voor het aanbrengen van de vlonder een vergunning vereist als bedoeld in de Wabo. Het college heeft hieraan ten grondslag gelegd dat het plaatsen van een houten vlonder is aan te merken als een bouwwerk, omdat daarmee wordt voorzien in een dakafwerking met als doel ter plaatse permanent aanwezig te zijn. De rechtbank volgde het college dat de houten vlonder dient te worden aangemerkt als bouwwerk.

Afdeling

De Afdeling ging hier niet in mee[2]. De vlonder bestaat uit onderleggers met daarop houten vloerdelen. De losse houten vloerdelen zijn op zichzelf geen constructies. De vlonder is niet met het dak verbonden, maar ligt los op het dak. Omdat de vlonder geen onderdeel uitmaakt van het dak waarop de vlonder rust, is van een dakconstructie geen sprake. Dat de houten vloerdelen aan een losliggend frame van onderleggers zijn bevestigd, is niet voldoende om de vlonder als constructie en daarmee als bouwwerk te kwalificeren. Evenmin is daarvoor voldoende dat de vlonder is gelegen binnen de contouren van de opstaande met zink afgewerkte dakrand en op die manier steun vindt. Het aangebrachte isolatiemateriaal maakt dat niet anders. Omdat voor het aanbrengen van de vlonder geen omgevingsvergunning is vereist, was het college in zoverre niet bevoegd handhavend op te treden tegen het dakterras.

Mening

De keuze om iets wel of niet als bouwwerk aan te merken is arbitrair. De Afdeling heeft al eerder geoordeeld dat bij een op de grond aangelegde terrasverharding geen sprake is van een bouwwerk, omdat geen sprake is van constructieve verbondenheid[3]. Net als bij houten vlonders liggen bijvoorbeeld ook dakpannen (meestal) los op een dak, maar van dakpannen wordt niet getwijfeld dat dit een bouwactiviteit is[4]. Schilderwerk is daarentegen geen bouwwerk[5]. Stucwerk weer wel[6]. Zouden de vlonders hier aan het dak bevestigd zijn, dan zou sprake zijn van een constructief karakter en zouden de vlonders waarschijnlijk wel als een bouwwerk aangemerkt zijn.

Conclusie

Voordat de bouwwerkzaamheden starten, is het belangrijk om te weten of iets een bouwwerk is of niet. Als het ene bouwwerk is, is namelijk in veel gevallen een omgevingsvergunning nodig. Op voorhand is echter niet altijd duidelijk wat een bouwwerk is. Althans wat de ene keer als een bouwwerk aangemerkt wordt, is dat de andere keer niet. Het zit vaak in de details. Is iets wel bevestigd aan het gebouw, of niet? Wat is de functie? Laat je hierover dus vooraf goed informeren.

Vragen

Heeft u vragen over omgevingsvergunningen, neemt u dan contact op met een van onze bouwrechtsspecialisten.

Dit is de vijfde publicatie in de reeks ‘Verstand van bouwrechtzaken’. Eerdere publicaties gingen over de prijs van het werk, de oplevering, verborgen gebreken en meerwerk. Met regelmaat publiceren wij nieuwe artikelen op het rechtsgebied bouwrecht op social media.

 

[1] ABRvS 17 juli 2013, ECLI:NL:RVS:2013:3132

[2] ABRvS 26 september 2018, ECLI:NL:RVS:2018:3097

[3] ABRvS 7juni 2017, ECLI:NL:RVS:2017:1487

[4] ABRvS 27 januari 2016, ECLI:NL:RVS:2016:162

[5] ABRvS 11 maart 1999, ECLI:NL:RVS:1999:AS4562, ABRvS 24 augustus 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BR5660

[6] ABRvS 19 juni 2002, ECLI:NL:RVS:2002:AE4293

Reageren is niet mogelijk.