Verstand van bouwrechtzaken Nº4

Meerwerk

Zelfs indien sprake is van een vaste aanneemsom, staat de prijs daarmee nog niet onwrikbaar vast. Zo zal de aanneemsom in de praktijk vaak nog wijziging ondergaan door meerwerk (of minderwerk).

Recht op prijsverhoging

Volgens de wet heeft de aannemer een recht op verhoging van de prijs wanneer de opdrachtgever toevoegingen of veranderingen in het overeengekomen werk wenst. Dit recht geldt echter alleen indien de aannemer heeft voldaan aan zijn informatieplicht.

Informatieplicht

Het recht op prijsverhoging bestaat slechts wanneer de aannemer de opdrachtgever erop heeft gewezen dat de prijs van het werk door de toevoegingen of veranderingen noodzakelijk verhoogd moet worden. De reden dat deze informatieplicht in de wet is opgenomen, is dat de opdrachtgever de gelegenheid krijgt te beslissen of hij het meer werk ondanks de hogere prijs aan de aannemer wil opdragen. Dit biedt bescherming aan de (ondeskundige) opdrachtgever.

De plicht om de opdrachtgever op de prijsverhoging te wijzen geldt niet indien de opdrachtgever die consequentie uit zichzelf had moeten begrijpen. Dit laatste hangt grotendeels af van de mate van deskundigheid die de aannemer bij de opdrachtgever mocht verwachten. Dit brengt mee dat een opdrachtgever die wordt bijgestaan door een directievoerder, niet gemakkelijk een beroep op het artikel zal kunnen doen. Bij onderaanneming, dus de hoofdaannemer tegenover de onderaannemer, geldt dit nog minder.

Dwingend recht

Van deze wettelijke regeling kan niet ten nadele van de opdrachtgever worden afgeweken, behoudens bij een ‘standaardregeling’. Een beding in de overeenkomst of in de algemene voorwaarden, dat ten nadele van de opdrachtgever afwijkt is vernietigbaar. Een standaardregeling (vastgesteld door de Minister) waarin is afgeweken van de regeling voor meerwerk, is mij niet bekend. De UAV 2012 is bijvoorbeeld geen standaardregeling als hier bedoeld.

Gevolgen

De aannemer die verzuimt de opdrachtgever te waarschuwen op de noodzaak van een prijsverhoging riskeert afwijzing van zijn vordering tot verhoging van de prijs wegens het meerwerk. Desondanks zijn er wel gevallen bekend in de rechtspraak (onder meer van de Raad van Arbitrage voor de Bouw) waarbij meerwerk toch werd toegewezen volgens het basisprincipe, dat wijzingen in beginsel recht geven op prijsverhoging, en de maatstaven van redelijkheid en billijkheid.

De aannemer die verzuimt de opdrachtgever te waarschuwen voor onjuistheden in de opdracht, gebreken en ongeschiktheid van zaken afkomstig van de opdrachtgever en fouten of gebreken in bepaalde stukken verstrekt door de opdrachtgever riskeert eveneens afwijzing van zijn vordering tot verhoging van de prijs wegens het meer werk dat door zijn verzuim noodzakelijk is geworden.

Schriftelijke toestemming niet vereist

Voor de toestemming van de opdrachtgever om de prijs te mogen verhogen geldt geen schriftelijkheidsvereiste. Het ligt echter voor de hand dat de aannemer van de opdrachtgever schriftelijk bewijs van de toestemming vraagt.

Minderwerk

In de wet is niet geregeld welk gevolg minderwerk heeft voor de prijs. Werkt de aannemer zonder meer mee aan de wijziging van de opdracht, dan kan wellicht in veel gevallen ervan worden uitgegaan dat hij ook instemt met een evenredige verandering van het contract wat de aanneemsom betreft.

Algemene voorwaarden

In veel algemene voorwaarden staat een regeling over prijsverhoging in geval van wijzigingen in het bestek, het werk of de voorwaarden van uitvoering van het werk. In de UAV 2012 staat bijvoorbeeld dat bestekswijzigingen schriftelijk aan de aannemer opgedragen moeten worden. Het ontbreken van een schriftelijke opdracht staat echter niet in de weg aan aanspraken van de aannemer op verrekening van meer werk. De UAV 2012 vermeldt verder dat de aannemer, wil hij een verhoging van de prijs kunnen vorderen, de opdrachtgever tijdig heeft gewezen op de noodzaak van prijsverhoging. In zoverre volgt de UAV dus de wet.

Conclusie

Wijzigingen in het overeengekomen werk kan de aannemer recht geven op prijsverhoging, maar niet altijd. De aannemer moet de opdrachtgever uitdrukkelijk op de prijsverhoging gewezen hebben, uitzonderingen daargelaten.

Heeft u vragen over meerwerk, neemt u dan contact op met een van onze bouwrechtsspecialisten.

Dit is de vierde publicatie in de reeks ‘Verstand van bouwrechtzaken’. Eerdere publicaties gingen over de prijs van het werk, de oplevering en verborgen gebreken. Met regelmaat zullen wij nieuwe artikelen op het rechtsgebied bouwrecht publiceren op social media.

 

Reageren is niet mogelijk.