Verstand van Bouwrechtzaken Nº14 – Omgevingswet

Het bestaande omgevingsrecht gaat flink op de schop met de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet. Dit zou per 1 januari 2021 gebeuren, maar, in verband met COVID-19, is dit uitgesteld. Wanneer de Omgevingswet wel in werking zal treden, is vooralsnog onduidelijk.

Hoe is het nu?

Het huidige omgevingsrecht is een complex stelsel van regels dat over een lange tijd is ontstaan. Het telt 25 wetten, 60 Algemene Maatregelen van Bestuur en 75 ministeriële regelingen en daarnaast nog regelingen van gemeenten, waterschappen en provincies. Deze regelingen variëren bovendien van elkaar: van algemene procedurele regels tot gedetailleerde technische voorschriften. Inmiddels is het bijna ondoenlijk om hierin de weg te vinden.

Hoe wordt het straks?

De bedoeling is dat er één Omgevingswet komt waarin bestaande wet- en regelgeving in zijn geheel wordt gebundeld. Met de Omgevingswet wordt voornamelijk beoogd het omgevingsrecht te vereenvoudigen, maar ook:

  • betere afstemming van de verschillende plannen voor ruimtelijke ordening, milieu en natuur;
  • stimuleren van duurzame projecten;
  • meer ruimte voor gemeente, provincies en waterschappen om zo hun omgevingsbeleid af te stemmen naar eigen behoefte en doelstellingen;
  • snellere en betere besluitvorming.

1 Omgevingswet 4 Besluiten

De Omgevingswet werkt door in vier Besluiten waarin de regels staat voor het praktisch uitvoeren van de wet.

1. Omgevingsbesluit

Het Omgevingsbesluit richt zich tot alle partijen die in de fysieke leefomgeving actief zijn: burgers, bedrijven en de overheid. Het Omgevingsbesluit regelt in aanvulling op de wet onder meer welk bestuursorgaan het bevoegd gezag is om een omgevingsvergunning te verlenen en welke procedures gelden. Ook regelt dit besluit wat de betrokkenheid is van andere bestuursorganen bij de besluitvorming en een aantal op zichzelf staande onderwerpen, zoals de milieueffectrapportage en financiële bepalingen.

2. Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl)

Het Bkl stelt de inhoudelijke normen voor gemeenten, provincies, waterschappen en het Rijk met het oog op het realiseren van de nationale doelstellingen en het voldoen aan internationale verplichtingen.

3. Besluit activiteit leefomgeving (Bal)

Het Bal bevat, samen met het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de algemene regels waaraan burgers en bedrijven zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Ook bepaalt het besluit voor welke activiteiten een omgevingsvergunning nodig is. Dit besluit bevat regels om het milieu, waterstaatwerken, wegen en spoorwegen, zwemmers en cultureel erfgoed te beschermen. De regels ter bescherming van het spoor en de zwemmers worden met het Invoeringsbesluit Omgevingswet ingevoegd.

4. Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)

Het Bbl bevat, samen met het Bal, de algemene regels waaraan burgers en bedrijven zich moeten houden als ze bepaalde activiteiten uitvoeren in de fysieke leefomgeving. Dit besluit bevat regels over veiligheid, gezondheid, duurzaamheid en bruikbaarheid bij het (ver)bouwen van een bouwwerk, de staat van het bouwwerk, het gebruik van het bouwwerk en het uitvoeren van bouw- en sloopwerkzaamheden.

Wat zijn de belangrijkste wijzigingen?

  • Het bestemmingsplan wordt vervangen door het omgevingsplan;

Per gemeente wordt straks nog meer één omgevingsplan opgesteld, waarin onder meer de algemene plaatselijke verordening (APV) en welstandsnota wordt opgenomen.

  • Introductie van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO);

Op dit moment dienen bestemmingsplannen geraadpleegd te worden via ruimtelijkeplannen.nl en moet een omgevingsvergunning worden ingediend via het Omgevingsloket online. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervangt het Digitaal Stelsel Omgevingswet de bestaande toepassingen voor één nieuw Omgevingsloket.

  • De vergunning van rechtswege komt te vervallen;

Een vergunning ontstaat nu van rechtswege wanneer een bestuursorgaan binnen de formeel gestelde termijn een besluit neemt;

  • De kruimelregeling komt te vervallen;

De kruimelregeling op basis waarvan ten aanzien van elf gevallen – waaronder een bijbehorend bouwwerk/uitbreiding hoofdgebouw of strijdig gebruik bouwwerk – relatief snel afgeweken mag worden van het bestemmingsplan, komt te vervallen.

  • Vergunning voor bouwen wordt verdeeld in een technisch en ruimtelijk deel.

Wat betekent dit voor de vergunningaanvraag?

Dat kunt u volgende week lezen in Deel II van deze Blog.

Wilt u meer weten over de nieuwe Omgevingswet, neemt u dan contact op met een van onze specialisten op het gebied van het omgevingsrecht. Met regelmaat publiceren wij nieuwe artikelen over vastgoedrecht op social media. Volg ons en blijf op de hoogte!

Reageren is niet mogelijk.