Verstand van Bouwrechtzaken N°12 – Waarschuwingsplicht aannemer

Waarschuwingsplicht aannemer

De aannemer is bij het aangaan of het uitvoeren van de overeenkomst verplicht de opdrachtgever te waarschuwen voor onjuistheden in de opdracht voor zover hij deze kende of redelijkerwijs behoorde te kennen. Deze waarschuwingsplicht geldt ook voor gebreken en ongeschiktheid van zaken afkomstig van de opdrachtgever, zoals de grond waarop het werk uitgevoerd moet worden en fouten of gebreken in door de opdrachtgever verstrekte plannen, tekeningen, berekeningen, bestekken of uitvoeringsvoorschriften.

Wanneer waarschuwen?

De plicht van de aannemer om te waarschuwen bestaat zowel in de fase voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst als erna, tijdens het uitvoeren van de overeenkomst. De waarschuwing is namelijk bedoeld om de opdrachtgever in de gelegenheid te stellen om maatregelen te treffen ter voorkoming van schadelijke gevolgen. Bijvoorbeeld door eerst nader onderzoek te laten verrichten, het werk anders te laten uitvoeren, of het werk zelfs niet door te laten gaan.

 

Waarvoor waarschuwen?

De waarschuwingsplicht geldt alleen voor onjuistheden, gebreken etc. die de aannemer kende of redelijkerwijs behoorde te kennen. Of de aannemer een onjuistheid, gebrek etc. behoorde te kennen hangt af van de deskundigheid die van hem mocht worden verwacht en van de onder de omstandigheden van het geval te vergen zorgvuldigheid. De enkele omstandigheid dat de opdrachtgever voldoende deskundig is om de gevolgen van het opnemen van bepaalde specificaties in de opdracht te kunnen overzien, ontslaat de aannemer niet van zijn waarschuwingsplicht. Wel kan die omstandigheid leiden tot toepassing van de eigen schuld-correctie. Ook de omstandigheid dat een hoofdaannemer voldoende deskundig is om fouten in het ontwerp van het door hem aangenomen werk te onderkennen, ontslaat de onderaannemer niet van zijn verplichting de hoofdaannemer te waarschuwen voor ontwerpfouten die hij kent of behoort te kennen.

 

Gevolgen niet waarschuwen

Een aannemer die zijn waarschuwingsplicht schendt, loopt het risico dat de gevolgen van gebreken of ongeschiktheid van zaken en de gevolgen van fouten of gebreken in plannen etc.  cetera die afkomstig zijn van de opdrachtgever voor zijn rekening komen. Verder riskeert de aannemer afwijzing van zijn eventuele vordering tot verhoging van de prijs wegens het meer werk dat door zijn verzuim noodzakelijk is geworden. Denkbaar is ook dat de aannemer die tekortschiet in de naleving van zijn waarschuwingsplicht, aansprakelijk is voor andere schade, bijvoorbeeld vertragingsschade.

 

UAV 2012

Bij overeenkomsten waarop de UAV 2012 van toepassing zijn, gaat de waarschuwingsplicht minder ver dan de wettelijke waarschuwingsplicht. De UAV 2012 verplicht de aannemer alleen dan tot het geven van een waarschuwing

wanneer het gaat om (klaarblijkelijke) fouten, gebreken of tegenstrijdigheden in hetgeen van de opdrachtgever afkomstig is. Verder geldt er geen waarschuwingsplicht in de fase voordat de aannemingsovereenkomst wordt gesloten en evenmin geldt een waarschuwingsplicht voor gebreken en ongeschiktheid van de grond waarop de opdrachtgever het werk laat uitvoeren, behalve als de afstemming tussen ontwerp en bodemgesteldheid een fout bevat. In tegenstelling de wet geeft de UAV 2012 meteen ook het rechtsgevolg van het verzuimen van de waarschuwingsplicht door de aannemer, namelijk dat hij aansprakelijk is voor de schadelijke gevolgen van zijn verzuim.

 

Rechtspraak

Met regelmaat worden door rechtbanken, gerechtshoven en sporadisch ook de Hoge Raad, of door de Raad van Arbitrage voor de bouw, uitspraken gewezen over de vraag of een aannemer de waarschuwingsplicht heeft verzaakt. De uitkomsten lopen sterk uiteen, omdat de feiten en omstandigheden ook sterk kunnen verschillen.

 

Zo oordeelde het hof Arnhem-Leeuwarden dit jaar (ECLI:NL:GHARL:2019:3594) in een geval waarbij sprake was van een lekkage ter plaatse van de aansluiting van een praktijkruimte bij een woning, dat de aannemer geen plicht had om te waarschuwen voor een niet-waterdichte constructie en het ontbreken van een waterdichte aansluiting. De opdrachtgever werd namelijk bijgestaan door een terzake deskundig architect, die in het kader van het ontwerp van de aanbouw de evenzeer deskundig te achten constructeur heeft ingeschakeld, die  ook de constructeur was van de bestaande woning van de opdrachtgever. De constructeur moest derhalve op de hoogte zijn geweest van de benodigde constructieve specificaties en de eisen waaraan de aanbouw in dat opzicht moest voldoen. De aannemer hoefde daarom niet te twijfelen dat de aanbouw voldeed aan de daaraan te stellen eisen en had geen plicht om te waarschuwen voor het (mogelijk) niet waterdicht zijn van de constructie.

 

Komend recht

In de wet ‘Kwaliteitsborging voor het bouwen’ (die waarschijnlijk op 1 januari 2021 in werking zal treden) zijn aanscherpingen opgenomen van de waarschuwingsplicht van de aannemer. Een waarschuwing zal in de toekomst ‘schriftelijk en ondubbelzinnig’ moeten gebeuren en tevens moet de aannemer de opdrachtgever tijdig op de mogelijke gevolgen voor de deugdelijke nakoming van de overeenkomst wijzen. Dit zal gelden voor de aanneming van alle soorten bouwwerken en is dus niet beperkt tot de bouw van woningen. Als de opdrachtgever een natuurlijk persoon is die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, mag niet ten nadele van de opdrachtgever afgeweken worden van deze verplichtingen. In de wet is echter niet voorzien in een verbod om in algemene voorwaarden af te wijken ten nadele van opdrachtgevers die een rechtspersoon zijn dan wel een natuurlijk persoon die handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Dit biedt dus nog ruimte in zakelijke verhoudingen.

 

Meer weten?

Wilt u meer weten over de waarschuwingsplicht van de aannemer, neemt u dan contact op met een van onze bouwrechtsspecialisten.

 

Dit is de twaalfde publicatie in de reeks ‘Verstand van bouwrechtzaken’. Met regelmaat publiceren wij nieuwe artikelen op het rechtsgebied bouwrecht op social media. Volg ons en blijf op de hoogte!

Reageren is niet mogelijk.