Verstand van bouwrechtzaken 11 – Hulppersonen bij aanneming

Hulppersonen

Bij aanneming van werk is het heel gebruikelijk dat een opdrachtgever de uitvoering van het werk integraal aan één aannemer (‘de hoofdaannemer’) opdraagt en dat deze aannemer vervolgens één of meer onderdelen van het werk, onder eigen verantwoordelijkheid, aan één of meer derden (de ‘hulppersoon’ of ‘onderaannemer’) uitbesteedt. De hoofdaannemer is het centrale aanspreekpunt. Hij heeft een overeenkomst met de opdrachtgever én met de onderaannemer. Tussen de opdrachtgever en de onderaannemer/hulppersoon bestaat geen contractuele rechtsverhouding.

Wet

De wet laat de aannemer een grote vrijheid om hulppersonen, zoals onderaannemers, in te schakelen, maar is daar dan ook voor verantwoordelijk. In het oude Burgerlijk Wetboek was dat als volgt verwoord: “De aannemer is verantwoordelijk voor de daden van degenen die hij in het werk stelt”. Het huidige artikel 7:751 van het Burgerlijk Wetboek bepaalt: “De aannemer is bevoegd het werk onder zijn leiding door anderen te doen uitvoeren, en ten aanzien van onderdelen ook de leiding aan anderen over te laten, zulks onverminderd zijn aansprakelijkheid voor de deugdelijke nakoming van de overeenkomst”. Dit past bij de steeds grotere mate van specialisatie in het (bouw)bedrijfsleven.

Aansprakelijkheid hoofdaannemer en hulppersonen

Het uitgangspunt dat de hoofdaannemer verantwoordelijk is voor de door hem ingeschakelde hulppersonen, betekent niet dat deze hulpersonen niet ook rechtstreeks aangesproken kunnen worden door de opdrachtgever. Zo kunnen de omstandigheden dat de opdrachtgever de werkzaamheden slechts door de onderaannemer of hulppersoon uitgevoerd wilde zien en dat de opdrachtgever deze hulppersoon niet rechtstreeks wilde contracteren, grond opleveren voor de slotsom dat toepassing van de regel, dat de hoofdaannemer aansprakelijk voor de deugdelijke nakoming van de overeenkomst, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is.

In feite kan voor door de opdrachtgever voorgeschreven hulppersonen eenzelfde benadering gevolgd worden als voor door de opdrachtgever voorgeschreven materialen, namelijk dat, ingeval de voorgeschreven hulppersoon structureel ongeschikt is om bij het werk te worden ingeschakeld, kan worden gesproken van een onjuist uitvoeringsvoorschrift waarvan de gevolgen in beginsel voor rekening van de opdrachtgever komen.

Bij onderaanneming zal de onderaannemer in het algemeen binnen bepaalde grenzen ook rekening moeten houden met de belangen van de opdrachtgever, ook al is er geen directe contractuele verhouding. Een wanprestatie van de onderaannemer jegens de hoofdaannemer levert op zichzelf nog geen onrechtmatige daad jegens de opdrachtgever in de hoofdaannemingsovereenkomst op. Onder omstandigheden kan echter geoordeeld worden dat de onderaannemer bij de uitvoering van het werk mede jegens de opdrachtgever onzorgvuldig te werk is gegaan en aldus heeft gehandeld in strijd met hetgeen jegens deze volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt.

UAV 2012

De UAV 2012 spreekt over het in onderaanneming laten uitvoeren van onderdelen van het werk, mits dit schriftelijk door de directie is goedgekeurd. Deze goedkeuring zal niet op onredelijke gronden mogen worden onthouden. De UAV 2012 houden verder rekening met de mogelijkheid van overdracht van (de leiding over) het totale werk, zij het niet dan na schriftelijke goedkeuring daarvan door de opdrachtgever.

Anders dan de wet bevat de UAV 2012 een regeling over aansprakelijkheid voor aan de aannemer voorgeschreven onderaannemers. Beperking van de keuzevrijheid van de aannemer heeft invloed op de inhoud van de prestatie waartoe de aannemer jegens de opdrachtgever verplicht is: kort gezegd, is de aannemer jegens de opdrachtgever niet tot meer gehouden dan tot datgene waartoe de aannemer de onderaannemer kan houden. Verder zal de opdrachtgever in beginsel de meerkosten aan de aannemer moeten vergoeden als gevolg van het niet, niet tijdig of niet deugdelijk presteren door de voorgeschreven onderaannemer.

Meer weten?

Wilt u meer weten over de rechtspositie van hulpersonen en onderaannemers, neemt u dan contact op met een van onze bouwrechtsspecialisten.

 

Dit is de elfde publicatie in de reeks ‘Verstand van bouwrechtzaken’. Met regelmaat publiceren wij nieuwe artikelen op het rechtsgebied bouwrecht op social media. Volg ons en blijf op de hoogte!

Reageren is niet mogelijk.