Verkeersvandalen die ongelukken veroorzaken door afleiding, hoge snelheden en/of onder invloed van drank/drugs: “Hoe kunnen zij er met een taakstraf vanaf komen?!”

We lezen het allemaal in de krant: ongevallen veroorzaakt door bestuurders die in de auto afgeleid zijn door hun telefoon, onder invloed zijn en/of met hoge snelheden rijden op plaatsen waar een beduidend lagere snelheid is toegestaan. Regelmatig krijg ik dan vervolgens de vraag hoe het kan dat dergelijke ‘verkeersvandalen’ er vanaf komen met een ‘lage straf’. Vrijdag 26 oktober 2018 verscheen (onder andere) in de Telegraaf een artikel naar aanleiding van een gesprek met verkeersofficier Achilles Damen.[1] Damen signaleert (ook) met ongenoegen dat de milde straffen die verkeersvandalen opgelegd krijgen, vaak te maken hebben met de persoonlijke omstandigheden. Hoe werkt dit in de praktijk?

In het strafproces staat de verdachte centraal. Uiteraard worden daarbij de belangen van de slachtoffers of nabestaanden niet uit het oog verloren. Vanuit het oogpunt van het slachtoffer is het van groot belang dat een passende sanctie wordt opgelegd en is het onbegrip vanuit de samenleving vaak groot als een veroorzaker van een ernstig ongeval er bijvoorbeeld met een boete en/of taakstraf vanaf komt. De straf staat vaak in de beleving van slachtoffers niet in verhouding tot het leed dat wordt aangericht. “Onze eisen zijn vaak hoger, maar het is uiteindelijk de rechter die de strafmaat bepaalt”, aldus Damen. Damen geeft in dat kader ook aan dat hij taakstraffen, soms gevangenisstraffen en bijna altijd een ontzegging van de rijbevoegdheid eist en zou willen dat vaker een onvoorwaardelijke rij-ontzegging wordt opgelegd. “Iemand die een ongeval veroorzaakt, moet minimaal voelen hoe belangrijk het rijbewijs is en hoe zuinig je daarop moet zijn. De strafmaat mag van mij dus een onsje meer zijn”, aldus Damen.

Als de rechter een straf oplegt aan een verdachte, wordt daarbij rekening gehouden met de persoonlijke omstandigheden. Als voorbeeld in dit kader wordt gewezen op de gevolgen voor het gezin van de vrachtwagenchauffeur die zijn werk niet meer kan doen. “Een beroepschauffeur komt er zo vanaf met een voorwaardelijke straf, terwijl hij als professional juist het goede voorbeeld moet geven”.

Daarbij wordt door Damen opgemerkt dat hij steeds vaker bestuurders vervolgt die tegen iemand zijn aangereden: “Niet omdat hun rem het begaf, maar omdat het lezen van het laatste appje belangrijker was. In het slechtste geval bestuurt iemand een vrachtwagen. Zo stond er deze maand in Arnhem een vrachtwagenchauffeur terecht die op zijn verjaardag achter het stuur de Facebookfelicitaties zat te lezen. Hij presteerde het om maar liefst zeventien  seconden (!) niet naar de weg te kijken. Twee zwaargewonden waren het trieste resultaat. De vrachtwagenchauffeur kreeg een taakstraf van 240 uur en alleen een voorwaardelijke rij-ontzegging van een jaar …”

Binnen de huidige wettelijke kaders wordt zijdens het OM ingezet op het zo groot mogelijk maken van de pakkans. Zo wordt bijvoorbeeld gekeken naar ‘slimme camera’s’, zodat ook op kenteken gehandhaafd kan worden.

Op dit moment wordt door de wetgever gewerkt aan een aanpassing van de Wegenverkeerswet en het Wetboek van Strafrecht in verband met de strafbaarstelling van zeer gevaarlijk rijgedrag zonder gevolgen en de verhoging van de strafmaxima van enkele ernstige verkeersdelicten met het oog op de versterking van de verkeershandhaving. Op basis hiervan zou ‘harder gestraft’ kunnen worden: zowel in de situatie dat een ongeval gebeurt als in de situatie waarin een ongeval (net) voorkomen wordt. In het voorjaar van 2018 is het wetsvoorstel van minister Grapperhaus van Justitie en Veiligheid in consultatie gegaan.

Mogelijk komt er dus verandering in het gegeven dat ‘hand-held bellen’ zonder ongeval thans geen strafbaar feit is (maar een overtreding die buiten het strafrecht om met een boete van € 230,00 wordt afgedaan) en taakstraffen worden opgelegd aan ‘verkeersvandalen’ die een ongeval veroorzaken met ernstig letsel of de dood als gevolg.

Deze blog is geschreven door mr. Romana van der Leij, advocaat bij Rijppaert & Peeters Advocaten en Buro Letselschade.

[1] https://www.telegraaf.nl/nieuws/2727650/verkeersofficier-foute-bestuurder-hard-aanpakken

Reageren is niet mogelijk.