Samenleven zonder contract… wel zo’n goed idee?

Steeds meer stellen kiezen er voor om niet te trouwen of een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Zij gaan samenwonen en vaak zonder daar van te voren afspraken over te maken. Ongeveer de helft van de samenwoners heeft geen samenlevingscontract.

Als je trouwt (of een geregistreerd partnerschap aangaat) zijn veel financiële en vermogensrechtelijke gevolgen automatisch door de wet geregeld. Dat geldt echter niet voor samenwoners. Bij het beëindigen van de relatie kunnen zij, met name als een samenlevingscontract ontbreekt, dan ook voor onaangename verrassingen komen te staan.

Voorbeeld:

Tijs en Roos wonen nu vijf jaar samen. In het begin werkten ze beiden fulltime en was hun salaris ongeveer gelijk. Drie jaar geleden is echter hun dochter Puck geboren. Roos heeft vanaf dat moment voor een groot deel de verzorging van Puck en het huishouden op zich genomen. Ze is twee dagen per week minder gaan werken. Tijs heeft zich opgewerkt binnen de organisatie en het gaat hem financieel voor de wind. Twee jaar geleden hebben ze samen een huis gekocht. Tijs heeft altijd de hypotheekrente en aflossingen betaald en van het inkomen van Roos werden vooral de boodschappen betaald. Op enig moment wordt Tijs verliefd op een collega en hij verbreekt de relatie met Roos. Afgezien van de emotionele impact is de financiële positie van Roos ineens ook niet bepaald rooskleurig meer.

Alimentatie

Roos kan geen aanspraak maken op partneralimentatie. Er bestaat namelijk geen wettelijke onderhoudsverplichting na scheiding voor samenwoners. Dat betekent dat zij van haar eigen inkomen rond zal moeten komen en dat ze waarschijnlijk weer fulltime zal moeten gaan werken om te kunnen voorzien in haar eigen levensonderhoud. Een dergelijke situatie kan worden ondervangen door hier afspraken over te maken en deze vast te leggen in een samenlevingscontract. Roos had in dat geval meer zekerheid gehad over haar inkomenssituatie. Tijs is natuurlijk wel verplicht om bij te dragen in de kosten van Puck, bijvoorbeeld in de vorm  van kinderalimentatie.

Huis

Als samenlevers samen eigenaar zijn van een woning, bepaalt de wet dat zij ieder voor de helft dienen bij te dragen in de kosten van die woning. Roos heeft de afgelopen drie jaar echter niets bijgedragen aan deze kosten. Wel heeft zij de boodschappen betaald. Helaas voor Roos kan Tijs in dat geval de helft van de door hem betaalde hypotheekrente en aflossingen terugvorderen van Roos. Ook eventueel door Tijs betaalde onderhoudskosten voor de woning kunnen nog worden teruggevorderd. Voor Roos kan dit al snel oplopen tot duizenden euro’s. Zelfs als Tijs en Roos hier van te voren  mondelinge afspraken over gemaakt zouden hebben, moet Roos het bestaan van deze afspraken bewijzen. Een haast onmogelijke klus. In geval van een gezamenlijke woning geldt dus eigenlijk… altijd schriftelijke afspraken maken!

Inboedel

Ook ten aanzien van de inboedel rijzen geregeld geschillen. Welke spullen zijn van wie na het verbreken van de relatie?

Uitgangspunt is dat degene aan wie het goed geleverd is, eigenaar is van het betreffende goed. Voorstelbaar is dat Tijs van zijn (hogere) inkomen de duurdere inboedelgoederen heeft betaald en in ontvangst genomen. Hij heeft als eigenaar van deze goederen dan recht op toescheiding en Roos heeft het nakijken. Dit zal door Tijs per goed natuurlijk wel bewezen moeten worden. Lukt hem dat niet dan zal er doorgaans van worden uitgegaan dat het betreffende goed gemeenschappelijk is. In een samenlevingscontract wordt vaak de regeling opgenomen dat alle inboedelgoederen gemeenschappelijke eigendom zijn.

Kosten Huishouding

Het is zinvol ook hier afspraken over te maken. Betalen Roos en Tijs ieder de helft van deze kosten of dragen ze bij naar evenredigheid van hun inkomen? Na verloop van langere tijd is daarnaast nauwelijks meer vast te stellen wie wat heeft betaald, maar als een stel uit elkaar gaat, leidt dit wel vaak tot een bron van conflicten

Conclusie

Vooral Roos loopt aanzienlijke financiële risico’s nu er geen samenlevingscontract is, maar ook voor Tijs biedt de aanwezigheid van een contract meer duidelijkheid en zekerheid.

Kortom, laat je vooraf goed informeren over een samenlevingscontract dat past bij jullie specifieke situatie. Zolang de relatie in stand blijft, ligt dat contract lekker in de la. Mocht de relatie echter onverhoopt stranden dan zijn de financiële afspraken in ieder geval helder.

Heeft u naar aanleiding van deze blog vragen of heeft u andere familierechtelijke vragen? Neem dan contact met ons op. Wij helpen u graag verder.

Reageren is niet mogelijk.