Passagier komt ten val in openbare personenbus: vervoerder aansprakelijk?

Het is maandag 5 februari 2018 als eiser bij de halte Edelgasstraat in Zoetermeer instapt in de openbare personenbus met lijnnummer 170 bestuurd door een chauffeur werkzaam bij RET.

Bij het naderen van de halte waar eiser uit wilde stappen, is hij in de bus gevallen. Eiser was alvast opgestaan en naar voren (naar de uitgang) gelopen om uit te checken. Onderwijl remde de chauffeur om bij de desbetreffende halte te kunnen stoppen.

Eiser heeft als gevolg van zijn val (onder andere) het bovenste deel van zijn linker dijbeen gebroken. Hij heeft RET hierop aansprakelijk gesteld voor de schade als gevolg van zijn val. Uiteindelijk komt het tot een procedure en buigt de rechtbank Rotterdam zich over de zaak.[1]

Is RET aansprakelijk en schadeplichtig?  

Aansprakelijkheid?

In dit kader is artikel 8:105 lid 1 BW van belang[2]:

“De vervoerder is aansprakelijk voor schade veroorzaakt door dood of letsel van de reiziger ten gevolge van een ongeval dat in verband met en tijdens het vervoer aan de reiziger is overkomen.”

Dat eiser letsel heeft opgelopen door zijn val tijdens de rit in de bus van RET staat tussen partijen in onderhavige zaak vast. RET heeft echter betwist dat er sprake is van ‘een ongeval in verband met’ het vervoer en heeft derhalve het zogenoemde functionele verband tussen de val van eiser enerzijds en het vervoer anderzijds betwist.[3]

De rechtbank neemt op basis van de feiten en omstandigheden van onderhavige zaak als vaststaand aan dat eiser is gevallen als gevolg van het remmen door de chauffeur terwijl eiser in het gangpad van achteren naar voren liep. Dit maakt dat de val van eiser in de bus is aan te merken als een ongeval in de zin van artikel 8:105 lid 1 BW en dat het ongeval heeft plaatsgevonden ‘in verband met’ het vervoer, aldus de Rechtbank.

Het voorgaande betekent dat RET in beginsel aansprakelijk is voor de schade van eiser als gevolg van zijn val in de bus.

Vervoerdersovermacht aan de zijde van RET?

In dit kader is artikel 8:105 BW lid 2 van belang:

“In afwijking van het eerste lid is de vervoerder niet aansprakelijk, voor zover het ongeval is veroorzaakt door een omstandigheid die een zorgvuldig vervoerder niet heeft kunnen vermijden en voor zover zulk een vervoerder de gevolgen daarvan niet heeft kunnen verhinderen”.  

RET heeft in dit kader aangevoerd dat de chauffeur gewoon, en niet abrupt en hard, heeft geremd en dat aannemelijk is dat eiser is gestruikeld of gevallen bij het opstaan tijdens de rit. Dit zijn omstandigheden die een zorgvuldig bestuurder niet heeft kunnen vermijden en waarvan hij de gevolgen niet heeft kunnen verhinderen, aldus RET.

De rechtbank overweegt ter zake (onder verwijzing naar de jurisprudentie van de Hoge Raad) kort gezegd als volgt. Een vervoerder kan zich slechts met succes op overmacht beroepen indien hij aantoont dat hij alle in de gegeven omstandigheden redelijkerwijs van een zorgvuldig vervoerder te vergen maatregelen heeft genomen om de schade te voorkomen.[4]

De rechtbank gaat er in onderhavig zaak vanuit dat de chauffeur dusdanig hard heeft geremd, dat eiser zijn evenwicht heeft verloren en is gevallen. Daarbij wordt opgemerkt dat van een zorgvuldig handelend buschauffeur mag worden verwacht dat hij bij het naderen van een halte niet alleen let op het eventuele overige verkeer en de passagiers die bij de halte staan te wachten, maar ook op mensen die zich staand of lopend in het gangpad bevinden. De chauffeur had, aldus de rechtbank, de halte nog behoedzamer moeten benaderen en/of eiser moeten waarschuwen te blijven zitten totdat de bus tot stilstand was gekomen (te meer omdat het een oudere passagier was en oudere mensen in het algemeen minder vast ter been zijn en eerder vallen).

Door eiser niet uitdrukkelijk te waarschuwen dat hij moest blijven zitten en door hard, althans niet voorzichtig genoeg gelet op de omstandigheden, te remmen, heeft (de chauffeur van) RET niet alle maatregelen getroffen die van een zorgvuldig vervoerder zijn te vergen, aldus de rechtbank. Het beroep van RET op overmacht wordt verworpen.

Eigen schuld aan de zijde van eiser?

In dit kader is artikel 8:109 lid 1 BW van belang:

“Indien de vervoerder bewijst dat schuld of nalatigheid van de reiziger schade heeft veroorzaakt of daartoe heeft bijgedragen, kan de aansprakelijkheid van de vervoerder daarvoor geheel of gedeeltelijk worden opgeheven”.

Het beroep op eigen schuld aan de zijde van eiser slaagt deels. Volgens de rechtbank had het namelijk onder de gegeven omstandigheden (de leeftijd en verminderde mobiliteit van eiser) voor de hand gelegen dat hij zijn veiligheid voorop zou stellen en pas van zijn zitplaats zou opstaan om uit te stappen als de bus volledig tot stilstand was gekomen. Gelet op het voormelde heeft eiser in enige mate bijgedragen aan het ontstaan van de schade.

Voor de rechtbank is het voormelde reden om de aansprakelijkheid van RET gedeeltelijk op te heffen, in die zin dat de aansprakelijkheid voor de schade voor 20% voor rekening van eiser dient te komen en voor 80% voor rekening van RET.

Resumé

RET is voor 80% aansprakelijk en schadeplichtig voor de ontstane schade ten gevolge van het eiser op 5 februari 2018 overkomen ongeval in de bus. De overige 20% komt voor (eigen) rekening van eiser.

Tip: sta in beginsel pas van uw zitplaats op om uit te stappen als de bus volledig tot stilstand is gekomen. Loopt u onverhoopt toch letsel op? Neem dan contact op met een van onze advocaten van de vakgroep Letselschade van Rijppaert & Peeters Advocaten / Buro Letselschade. Deze blog is geschreven door mr. Romana van der Leij, advocaat bij Buro Letselschade.


[1] Rechtbank Rotterdam 19 februari 2020, ECLI:NL:RBROT:2020:1490

[2] Volledigheidshalve wordt in dit kader nog opgemerkt dat eiser subsidiair een beroep heeft gedaan op (artikel 7.9 van) de Algemene voorwaarden stads- en streekvervoer.

[3] Het is aan eiser om te stellen en zo nodig te bewijzen dat hiervan wel sprake is.

[4] De stelplicht en bewijslast hiervan liggen bij RET.

Reageren is niet mogelijk.