Hierbij geldt wel dat niet elke directeur of bestuurder ook direct een statutair bestuurder is. Een statutair bestuurder betekent doorgaans dat er sprake is van een officieel vennootschapsrechtelijk benoemingsbesluit. In het geval van een reguliere directeur of bestuurder is er slechts sprake van een arbeidsverhouding, niet van een vennootschapsrechtelijke verhouding.
Arbeidsrechtelijke positie
Een statutair bestuurder kan een arbeidsovereenkomst hebben met de vennootschap. In beginsel zijn daarop de gewone regels van het arbeidsrecht van toepassing, zoals:
- Artikel 7:610 BW – de definitie van de arbeidsovereenkomst (arbeid, loon en gezag).
- Artikel 7:673 BW – recht op transitievergoeding bij beëindiging.
- Artikel 7:671c BW – mogelijkheid van een billijke vergoeding bij ernstig verwijtbaar handelen van de werkgever.
Toch wijkt de rechtspositie van de statutair bestuurder af, omdat het ontslag in beginsel niet via het UWV of kantonrechter verloopt., maar via een ontslagbesluit van de vergadering van aandeelhouders.
Benoeming en ontslag
De benoeming en het ontslag van een statutair bestuurder zijn geregeld in het vennootschapsrecht:
- Bij een BV ligt de bevoegdheid doorgaans bij de algemene vergadering van aandeelhouders (art. 2:244 BW).
- Bij een NV is deze bevoegdheid geregeld in art. 2:134 BW.
- Soms kan de raad van commissarissen bevoegd zijn, afhankelijk van de statuten.
Een ontslagbesluit heeft twee gevolgen:
- Vennootschapsrechtelijk: de bestuursfunctie eindigt direct door het besluit van de aandeelhouders of raad van commissarissen.
- Arbeidsrechtelijk: de arbeidsovereenkomst eindigt in beginsel ook automatisch, zo heeft de Hoge Raad besloten (ECLI:NL:HR:2005:AS2713). Wel is nog steeds vereist dat er sprake is van een redelijke ontslaggrond in de zin van artikel 7:669 lid 3 BW.
Ontslagbescherming
De statutair bestuurder heeft daarom minder ontslagbescherming dan een gewone werknemer:
- Er geldt geen preventieve toets door UWV of kantonrechter (afwijking van art. 7:671 BW).
- De bestuurder kan wel aanspraak maken op de transitievergoeding (art. 7:673 BW).
- In uitzonderlijke gevallen kan een billijke vergoeding worden toegekend (art. 7:671c lid 2 BW), bijvoorbeeld bij ernstig verwijtbaar handelen door de vennootschap.
- Bij strijd met vennootschapsrechtelijke regels kan bovendien schadevergoeding worden gevorderd.
Rol van de ondernemingsraad
Als de onderneming een ondernemingsraad heeft, moet deze worden betrokken bij het voorgenomen ontslag van een statutair bestuurder. Volgens artikel 30 WOR heeft de ondernemingsraad een adviesrecht. De werkgever moet dit advies tijdig inwinnen, zodat de OR daadwerkelijk invloed kan uitoefenen. Negeert de werkgever dit, dan kan de ondernemingsraad naar de Ondernemingskamer stappen.
Praktische aandachtspunten
De positie van de statutair bestuurder leidt vaak tot complexe situaties. Voorbeelden zijn:
- het combineren van vennootschapsrechtelijke bevoegdheden met arbeidsrechtelijke bescherming;
- de vraag of een ontslagbesluit zorgvuldig en rechtsgeldig is genomen;
- de berekening van de transitievergoeding en eventuele aanvullende vergoedingen;
- afspraken over concurrentie- of relatiebedingen en geheimhouding bij beëindiging.
Vragen over de positie van directeur of statutair bestuurder
Wilt u advies over de benoeming of het ontslag van een statutair bestuurder, of heeft u als bestuurder zelf te maken met de beëindiging van uw functie en arbeidsovereenkomst? Onze specialisten geven helder advies en begeleiden u bij dit proces, met aandacht voor zowel de arbeidsrechtelijke als vennootschapsrechtelijke aspecten.