Toetst de bestuursrechter een overheidsbesluit aan de evenredigheid? En zo ja, hoe vindt die toetst plaats?
Deze vragen heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State beantwoord in de uitspraak van 2 februari 2022, ECLI:NL:RVS:2022:285.
Drugs in een woning
Het is inmiddels een bekend verhaal. Ik vertel het daarom zonder al te veel details. Bij de politie komt (via Meld Misdaad Anoniem) een melding binnen dat drugs wordt gedeald vanuit een woning en mogelijk ook in de schuur achter de woning, drugs zijn opgeslagen. De politie stelt een onderzoek in, doorzoekt de woning en vindt – kort gezegd – een flinke hoeveelheid soft- en harddrugs in de woning en schuur. De politie stelt een bestuurlijke rapportage op en verzoekt de burgemeester handhavend op te treden.
Besluitvorming
De burgemeester besluit de woning voor zes maanden te sluiten. Aan dit besluit heeft hij het gemeentelijk Damoclesbeleid ten grondslag gelegd, dat in zeer veel gemeentes nagenoeg gelijk is. Het Damoclesbeleid vindt zijn grondslag in artikel 13b van de Opiumwet, waarin staat dat de burgemeester bevoegd is tot oplegging van een last onder bestuursdwang indien in woningen of lokalen dan wel in of op bij woningen of zodanige lokalen behorende erven een middel als bedoeld in lijst I of lijst II bij de Opiumwet wordt verkocht, afgeleverd of verstrekt dan wel daartoe aanwezig is. Als er voor de eerste keer harddrugs zijn aangetroffen, dan volgt uit het Damoclesbeleid een sluitingsduur van zes maanden.
Bezwaar
Een belanghebbende, in dit geval de huurder, kan binnen 6 weken bezwaar maken tegen het besluit tot sluiting. De drugs waren niet van hem, maar van zijn zoon. Hij wist er niets van. Niet zelden wordt een dergelijk bezwaar door de burgemeester ongegrond verklaard en het besluit gehandhaafd. Dat was ook hier het geval. Wel wordt de termijn waarop de woning moet zijn gesloten, verlengd tot de dag na de uitspraak van de bestuursrechter.
Beroep
Tegen het besluit op bezwaar kan binnen 6 weken beroep worden ingesteld bij de bestuursrechter. De bestuursrechter heeft het besluit op bezwaar vernietigd en zelf in de zaak voorzien door het besluit van de burgemeester tot sluiting te herroepen. De bestuursrechter oordeelde dat er bijzondere omstandigheden zijn (als bedoeld in artikel 4:84 van de Algemene wet bestuursrecht die maken dat de woningsluiting gevolgen heeft die onevenredig zijn in verhouding tot de met het Damoclesbeleid te dienen doelen.
Volgens de bestuursrechter was er een verminderde noodzaak tot sluiting van de woning omdat - hoewel sprake is van een "ernstig geval" - de woning met succes uit het drugscircuit is gehaald nu de daders zijn opgepakt en vastzitten. Daarnaast heeft het drugscircuit voor de woning geen belangstelling meer getoond.
Verder heeft de bestuursrechter overwogen dat er sprake is van verminderde verwijtbaarheid. Niet is gebleken dat de huurder op de hoogte was van de aanwezigheid van de drugs in de woning, al is wel aannemelijk dat hij daarvan redelijkerwijs op de hoogte had kunnen zijn. Bij dit oordeel is ook betrokken dat de gevolgen van de woningsluiting voor de huurder en zijn gezin zwaar zijn, terwijl volgens de rechtbank niet is gebleken dat de huurder en de overige gezinsleden enige betrokkenheid hadden bij de aanwezigheid van de drugs in de woning.
Blijft deze uitspraak van de bestuursrechter in stand?
Wilt u het antwoord op deze vraag lezen dan kunt u de voormelde uitspraak van de Raad van State lezen of wachten op deel 2 van deze Blog welke volgende week zal verschijnen.
Meer weten?
Wilt u meer weten over het instellen van bezwaar- en beroep, neemt u dan contact op met een van onze bouwrecht specialisten. Met regelmaat publiceren wij nieuwe artikelen over vastgoedrecht op sociale media. Volg ons en blijf op de hoogte!