Een recente gepubliceerde uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant benadrukt maar weer eens het belang van zorgvuldigheid en het risico op persoonlijke aansprakelijkheid bij de uitoefening van een bestuursfunctie, ook wanneer het een vrijwillige bestuursfunctie van een kleine amateurvoetbalvereniging betreft.
In deze zaak ging het om een voetbalvereniging die al twee seizoenen verlieslatend was geweest, waarna één van de bestuurders een ambitieus plan presenteerde om de vereniging weer nieuw leven in te blazen. Dit zou betaald moeten worden door sponsoren. De algemene ledenvergadering heeft het plan omarmd en het bestuur is het plan vervolgens gaan uitvoeren. In dat verband zijn er uitgaven gedaan en verplichtingen aangegaan die de voetbalvereniging in grote financiële problemen hebben gebracht, doordat de in het plan gepresenteerde sponsorinkomsten uitbleven. Daar kwam nog bij dat de voetbalvereniging vanwege de Covid-19 maatregelen dicht moest, waardoor er geen inkomsten meer waren. Dit heeft uiteindelijk geleid tot het faillissement van de voetbalvereniging.
Het verwijt van de curator
De curator heeft de bestuurders vervolgens aangesproken op grond van onbehoorlijk bestuur en vorderde in een procedure (onder meer) dat de bestuurders (persoonlijk) hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het bedrag van de schulden in het faillissement. In dit kader verweet de curator de bestuurders dat zij uitvoering hadden gegeven aan een (te) ambitieus plan, zonder dat zij onderzoek hadden gedaan naar de haalbaarheid daarvan en zonder dat zeker was dat de in het plan opgenomen sponsorinkomsten ook daadwerkelijk zouden volgen.
Het oordeel van de rechtbank
De rechtbank oordeelde dat dit verwijt van de curator terecht was en dat de handelswijze van de bestuurders inderdaad kon worden aangemerkt als onbehoorlijk bestuur. Toch vallen niet alle bestuurders onder dezelfde maat.
Zes van de zeven bestuurders deden een beroep op een wettelijke disculpatiegrond en dit slaagde. De rechtbank oordeelde dat hen geen ernstig verwijt kon worden gemaakt van het onbehoorlijke bestuur. Daarbij woog de rechtbank onder andere mee dat het hier ging om vrijwilligers van een kleine amateurvereniging, die in hun enthousiasme en vertrouwen weinig vraagtekens hadden gezet bij het plan, maar die ook nog hadden geprobeerd om actief bij te sturen toen zich problemen voordeden. Hierdoor konden zes van de zeven gedagvaard bestuurders zich disculperen.
Aansprakelijkheid van de initiatief nemende bestuurder
Eén bestuurder – dit was de bestuurder die het betreffende plan had gepresenteerd en de sponsorinkomsten had toegezegd – was volgens de rechtbank wel aansprakelijk voor de door de voetbalvereniging geleden schade wegens onbehoorlijk bestuur. Deze bestuurder was niet verschenen in de procedure en had dus ook geen verweer gevoerd.
Het juridisch kader
Hoe zit het nou? In de wet is bepaald dat elke bestuurder tegenover de rechtspersoon is gehouden tot een behoorlijke vervulling van zijn taak. Tot die taak behoort de algemene gang van zaken, waaronder het voeren van een deugdelijk financieel beleid. Is er sprake van onbehoorlijk bestuur door een of meerdere bestuurders, dan is het bestuur aansprakelijk voor de door de rechtspersoon geleden schade.
Van onbehoorlijk bestuur is sprake als er een onmiskenbare, duidelijke tekortkoming is in de vervulling van de bestuurstaak. Daarnaast moet de betrokken bestuurder van zijn handelen een ernstig verwijt kunnen worden gemaakt. Bij de beoordeling of de bestuurder een ernstig verwijt treft, moeten alle omstandigheden van het geval worden betrokken. Zijn er meerdere bestuurders, dan zijn alle bestuurders hoofdelijk aansprakelijk voor de door de rechtspersoon geleden schade. Een individuele bestuurder kan zich disculperen, wanneer hij kan bewijzen dat hem geen ernstig verwijt kan worden gemaakt en hij niet nalatig is geweest in het treffen van maatregelen om de gevolgen van het onbehoorlijk bestuur af te wenden.
Bent u bestuurder of wilt u bestuurder worden, al dan niet als vrijwilliger? Wees u zich er dan van bewust dat dit niet alleen een eervolle, maar ook een verantwoordelijke taak betreft en dat het risico op persoonlijke aansprakelijkheid bestaat.
Vragen?
Bent u bestuurder of overweegt u een bestuursfunctie binnen een vereniging? Of heeft u vragen over aansprakelijkheid van bestuurders? Neem dan contact met ons op, dan denken wij graag met u mee.