Voor schuldeisers is er nu een Europese procedure om beslag te kunnen laten leggen op de bankrekeningen van een schuldenaar in andere EU-lidstaten.
Verordening
Vanaf 18 januari 2017 is namelijk een Europese verordening van toepassing waarin een procedure is vastgesteld tot het verkrijgen van een Europees bevel tot conservatoir (‘bewarend’) beslag op bankrekeningen. Het doel hiervan is om de grensoverschrijdende inning van vorderingen in burgerlijke en handelszaken te vergemakkelijken. De verordening is van toepassing in alle EU-lidstaten, met uitzondering van Denemarken en het Verenigd Koninkrijk.
Doel: verzekering van verhaal
Het Europese beslagbevel kan reeds worden verkregen voorafgaand aan een bodemprocedure tegen de schuldenaar. De schuldenaar wordt niet ingelicht of gehoord voordat het beslagbevel is uitgevaardigd. Het beslag moet immers een verrassingseffect hebben. Daarmee wordt beoogd te voorkomen dat gelden aan de bankrekening van de schuldenaar worden onttrokken. Dit strookt met het doel van het conservatoir beslag om het verhaal van de vordering op de schuldenaar te verzekeren.
Verloop van de Europese procedure
Het verzoek om een Europees beslagbevel moet door middel van een daarvoor vastgesteld formulier worden ingediend bij het gerecht van een EU-lidstaat dat bevoegd is om van de bodemprocedure kennis te nemen. De schuldeiser zal dienen aan te tonen dat hij deze bodemprocedure waarschijnlijk zal winnen. Verder moet de schuldeiser het gerecht ervan overtuigen dat er dringend behoefte bestaat aan een bevel tot conservatoir beslag en dat er een reëel risico bestaat dat zonder dit beslag de latere inning van zijn vordering onmogelijk wordt gemaakt of wordt bemoeilijkt.
Een aanzienlijke belemmering voor de schuldeiser in de Europese procedure tot verkrijging van een Europees beslagbevel is dat hij in de regel zekerheid – bijvoorbeeld in de vorm van een borgsom of bankgarantie – zal dienen te stellen voor schade van de schuldenaar ten gevolge van het beslag. De schuldeiser kan hiervoor namelijk aansprakelijk zijn (bijvoorbeeld indien hij het beslag ten onrechte laat leggen). Het bedrag waarvoor het beslagbevel zal worden uitgevaardigd zal kunnen worden gebruikt als richtsnoer voor het bedrag van de te stellen zekerheid. Ter vergelijking: in de Nederlandse procedure tot verkrijging van een Nederlands beslagbevel (‘beslagverlof’), waarmee conservatoir beslag op een Nederlandse bankrekening kan worden gelegd, geldt slechts bij uitzondering de voorwaarde van het stellen van zekerheid door de schuldeiser.
Het grote voordeel van een Europees beslagbevel is dat dit in de andere EU-lidstaten wordt erkend en daar uitvoerbaar is. Op basis van een verkregen Europees beslagbevel is het dus mogelijk om conservatoir beslag te laten leggen op de bankrekeningen van de schuldenaar in andere EU-lidstaten.
De schuldeiser dient nog wel een bodemprocedure tegen de schuldenaar te starten, teneinde een veroordeling van de schuldenaar tot betaling van de vordering te verkrijgen. De schuldeiser dient deze bodemprocedure in te stellen binnen dertig dagen na de datum waarop hij het verzoek om een Europees beslagbevel heeft ingediend of, indien dit later is, binnen veertien dagen na de datum waarop het Europees beslagbevel is uitgevaardigd.
Slotsom
Met een Europees beslagbevel wordt het voor de schuldeiser eenvoudiger om het verhaal van zijn vordering te verzekeren door middel van een beslag op de bankrekeningen van een schuldenaar in andere EU-lidstaten.
Vanwege het uitgangspunt dat de schuldeiser zekerheid moet stellen alvorens een Europees beslagbevel kan worden verkregen, is het echter de vraag of veel schuldeisers hiervan gebruik zullen gaan maken. De praktijk zal dan ook moeten uitwijzen of het Europees beslagbevel daadwerkelijk een effectief incassomiddel is.
De schuldeiser behoudt de vrijheid om de nationale procedure in de EU-lidstaat, waar de bankrekening van de schuldenaar wordt aangehouden, te volgen ter verkrijging van een nationaal beslagbevel. Voor het leggen van conservatoir beslag op een Nederlandse bankrekening verdient de Nederlandse procedure de voorkeur boven de Europese procedure, omdat de voorwaarde tot het stellen van zekerheid door de schuldeiser daar in de regel ontbreekt.
Heeft u vragen op het gebied van incasso en/of procesrecht? Ons Legal Team is u graag van dienst.