Aansprakelijkheid van de vennoten in een vennootschap onder firma

Advocaat Jasper de Roo - Rijppaert & Peeters Advocaten OosterhoutDe vennootschap onder firma (hierna: “VOF”) is een veel gekozen vorm om samen te werken bij de uitoefening van een bedrijf. Aan deze samenwerkingsvorm kleven voor-, maar ook nadelen. Het is goed om daar bij stil te staan.

Voordelen VOF

Een voordeel van een VOF is de grote mate van vrijheid en eenvoud om een VOF op te richten. De vennoten kunnen vormvrij, dus ook mondeling, afspraken met elkaar maken over hun samenwerking. Er hoeft geen notaris aan te pas te komen. Een VOF kan zelfs ontstaan uit de feitelijke situatie. Er kunnen fiscale voordelen voor de vennoten zijn. Verder kan een VOF zelfstandig overeenkomsten sluiten en in rechte optreden.

Nadelen VOF

Een VOF heeft echter ook nadelen. In het bijzonder met betrekking tot de aansprakelijkheid van de vennoten. Zolang een vennoot deel uitmaakt van de VOF is een vennoot namelijk naast de vennootschap hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de personenvennootschap. Dit volgt uit artikel 18 van het Wetboek van Koophandel. Een vordering tegen de VOF kan ook ingesteld worden tegen de vennoten. Weliswaar kunnen de aangesproken vennoten, naast de verweren van de VOF, ook persoonlijke verweren inroepen, zoals verrekening, verjaring en rechts
verwerking, maar de vennoot loopt het risico om naast de VOF veroordeeld te worden tot betaling van de vordering.

Aansprakelijkheid na toetreding

Vanaf het moment dat een vennoot tot een VOF toetreedt, is hij ook aansprakelijk voor de schulden van de VOF die vóór zijn toetreden zijn ontstaan. In het zogenaamde Hoekzema-arrest heeft de Hoge Raad bepaald dat artikel 18 Wetboek van Koophandel aldus moet worden uitgelegd, dat elk der vennoten van een VOF hoofdelijk verbonden is ‘wegens de verbintenissen der vennootschap’. Daarin valt volgens de Hoge Raad geen beperking te lezen tot verbintenissen van de vennootschap die zijn ontstaan nádat een vennoot is toegetreden.

Hoewel op het Hoekzema-arrest veel kritiek is gekomen en er voorstellen zijn om de wet zodanig aan te passen dat een toetredend vennoot niet aansprakelijk gehouden kan worden voor verplichtingen van de VOF vóór zijn toetreden, is dit nog altijd de geldende regel.

Recent voorbeeld

Recent heeft de rechtbank Gelderland geoordeeld over de aansprakelijkheid van twee echtgenoten die waren toegetreden tot een VOF waarin een winkel werd gedreven. De VOF had voor hun toetreding een geldlening gesloten. De bestaande vennoten, ook een echtpaar, waren uitgetreden. De rechtbank verwees naar de rechtsregel uit het hiervoor genoemde Hoekzema-arrest. De omstandigheid dat de bestaande schuldeisers van de VOF er met de toetreding van een nieuwe vennoot een verhaalsmogelijkheid bij krijgen, maakt dit niet anders.

Daarvoor bestond volgens de rechtbank namelijk een deugdelijke grond, te weten dat deze schuldeisers een rechtsbetrekking zijn aangegaan met een vennootschap voor de verbintenissen waarvan de vennoten krachtens de wet persoonlijk instaan. Het aanvaarden van hoofdelijke aansprakelijkheid van vennoten van een VOF voor bij hun toetreden reeds bestaande verbintenissen van de vennootschap dient volgens de rechtbank de rechtszekerheid.

Aansprakelijkheid na uittreding

Een vennoot blijft in veel gevallen ook aansprakelijk voor verbintenissen die voortvloeien uit een vóór zijn uittreden gesloten (duur)overeenkomst, zoals een huurovereenkomst. Deze aansprakelijkheid eindigt pas op het moment dat de overeenkomst rechtsgeldig wordt beëindigd dan wel dat de uittredende vennoot uit zijn hoofdelijke aansprakelijkheid wordt ontslagen.

Conclusie

Een VOF is een gebruiksvriendelijke en flexibele vorm voor een samenwerking, waaraan echter ook nadelen kleven. Vooral de aansprakelijkheid voor alle schulden van de VOF brengt mee dat een oprichter van een VOF of toetreder voorzichtig moet zijn. Verder wordt een uittreder niet automatische ontslagen van zijn aansprakelijkheid voor toekomstige schulden uit bestaande overeenkomsten.

Heeft u vragen over een VOF, of andere samenwerkingsvormen? Neem contact om met ons Legal Team.

 

Reageren is niet mogelijk.